و مقام عدالت او ايجاب كرده كه گواهان ديگرى نيز معين فرموده است . 2 - پيامبران و اوصياء قرآن مىگويد : فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً : « چگونه خواهد بود آن روز كه از هر امتى گواهى مىآوريم ، و تو را گواه بر آنها قرار مىدهيم » ( نساء - 41 ) . در حديثى در ذيل همين آيه در كتاب كافى از امام صادق ع مىخوانيم : نزلت فى امة محمد ( ص ) خاصة ، فى كل قرن منهم امام منا ، شاهد عليهم ، و محمد ( ص ) شاهد علينا : « فرمود : اين در باره امت محمد ص نازل شده كه در هر قرنى براى آنها امامى از ما خواهد بود گواه بر آنان و محمد ص گواه بر همه ما است » ( 1 ) . 3 - زبان و دست و پا و چشم و گوش نيز گواهى مىدهند قرآن مىگويد : يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ : « در آن روز زبانها و دستها و پاهايشان بر ضد آنها نسبت به اعمالى كه مرتكب شدند گواهى مىدهد » ( نور - 24 ) . از آيات مورد بحث نيز استفاده مىشود كه چشم و گوش در زمره گواهانند ، و از پاره اى از روايات بر مىآيد كه همه اعضاى تن به نوبه خود اعمالى را كه انجام داده‌اند گواهى مىدهند ( 2 ) . 4 - پوستهاى تن نيز گواهى مىدهند آيات مورد بحث با صراحت از اين موضوع سخن مىگفت ، و حتى اضافه مىكند كه گنهكاران كه هرگز انتظار نداشتند پوستهاى تن آنها به صورت گواهانى بر ضد آنان در آيند آنها را مخاطب ساخته مىگويند : چرا شما بر ضد ما گواهى

--> ( 1 ) اصول كافى جلد 1 صفحه 190 . ( 2 ) لئالى الاخبار صفحه 462 .